Het begon misschien liefdevol, intens en bijna te mooi om waar te zijn. Je voelde je gezien, gewaardeerd en diep verbonden. Maar langzaam sloop er iets in. Twijfel. Onrust. Verwarring. Je probeert het goed te doen, maar het lijkt nooit genoeg. Je voelt je klein, onzeker en uitgeput. Zonder dat je het doorhad, is narcisme je relatie binnengeslopen.
Misschien denk je: “Ligt het aan mij? Ben ik te gevoelig?” Je partner kan warm en charmant zijn, maar ook afstandelijk, kritisch of kil. Het patroon is ongrijpbaar. Je zoekt verklaringen, past je aan, rationaliseert zijn of haar gedrag en ondertussen raak je steeds verder verwijderd van jezelf.
Narcisme in relaties komt voor in allerlei vormen en gradaties, zowel bij mannen als vrouwen. Iedereen heeft narcistische trekjes, maar in sommige gevallen neem je deel aan een relatie met een narcist waarin het narcisme de verbinding volledig ondermijnt. In veel narcist relaties word je langzaam uitgeput, gemanipuleerd of zelfs emotioneel beschadigd.
Weet dat herstel mogelijk is. En minstens zo belangrijk: het helpt je voorkomen dat je in de toekomst opnieuw in een vergelijkbare dynamiek terechtkomt. Die eerste stap bewustwording is vaak al de krachtigste. En meestal makkelijker dan je denkt.
Regel nummer één van een persoon met narcistische eigenschappen is dat die macht en controle heeft. Omdat de persoon binnenin weinig tot geen gevoel, liefde en vertrouwen heeft, is die afhankelijk van de buitenwereld.
Dat maakt de behoefte aan prestaties (bv. sport, baan of bedrijf) en uiterlijke vertoning (bv. succesvolle partner, gezin, huis, auto & kleding) enorm groot. Hij of zij heeft die behoefte als een kaartenhuis om zich heen gebouwd.
De drang om macht en controle over het kaartenhuis te hebben en houden, is erg groot. Er is immers angst dat het kaartenhuis instort en er helemaal niets van overblijft.
Doordat een narcist jouw volledige aandacht en focus opeist, verlies je de focus op jezelf. Je raakt meer en meer van jezelf verwijderd en steeds meer (emotioneel) afhankelijk van de narcist. Er zijn verschillende manieren waarop de narcist de focus naar zich toetrekt.
Je vertrouwen raakt beschadigd door het onvoorspelbare, grillige en wispelturige gedrag van een narcist. Ook stemmingswisselingen spelen een rol.
Door het vertrouwen van het slachtoffer te schaden, wordt het slachtoffer steeds onzekerder en meer op zijn of haar hoede. Zo komt de focus van het slachtoffer nog meer op de narcist te staan.
Je weet immers totaal niet meer wat je wel of niet kunt verwachten. Het gevoel van onzekerheid en wantrouwen neemt daardoor toe.
Door simpelweg onwaarheden te verkondigen, veelal uit eigen belang, beschadigt een narcist je vertrouwen. Hij verdraait zaken, gebruikt letterlijke verwoordingen van het slachtoffer, husselt die door elkaar en maakt er een eigen waarheid van. Die waarheid staat mogelijks haaks op die van het slachtoffer. Daardoor raakt het slachtoffer van narcisme in de war en twijfelt die aan zijn of haar eigen woorden.
Door misleidingen, druk, dreigementen of controle beïnvloedt de narcist anderen om eigen doelen te bereiken.
Een narcist zaait verwarring, waardoor het slachtoffer gaat twijfelen aan zichzelf. De tactiek die daarvoor ingezet wordt is ‘a zeggen en b doen’. Beloftes niet nakomen, gouden bergen beloven en lege woorden gebruiken. Het slachtoffer trekt zichzelf in twijfel en dacht het toch écht anders begrepen te hebben?
Een narcist of iemand die narcistische eigenschappen vertoont, is een ster in conflicten opzoeken en voeren. Tip: laat je niet verleiden om met een narcist in discussie te gaan. Je krijgt namelijk nooit gelijk, ook al heb je dat misschien wel. De tactiek die wederom wordt toegepast, is verwarring en verdraaiing veroorzaken. Wanneer de discussie over onderwerp a gaat en ten einde lijkt te komen, komt de narcist met onderwerp b op de proppen. Zonder dat je het in de gaten hebt, gaat de discussie ineens over een heel ander onderwerp.
Vaak zijn het oude koeien die uit de sloot worden gehaald en gaat de discussie over dingen die jij in het (verre) verleden misschien niet zo goed hebt aangepakt – zelfs de kleinste dingen. Zo voel je je nog kleiner, schuldiger en onzekerder. De narcist heeft zichzelf groot gemaakt in de discussie, voelt zich de overwinnaar en heeft macht en controle over jouw emoties. Hij komt in een discussie dominant over omdat hij zijn stem verheft en dreigend communiceert door imponerende gebaren te maken.
Niet alleen tijdens een conflict overschrijdt een narcist je grenzen. Omdat een narcist zich niet in een ander kan inleven, ziet hij/zij jouw grens niet als een belemmering om zijn/haar doel te bereiken.
Nu is het nog niet makkelijk om je grens aan te geven bij een narcist, aangezien je te allen tijde wil voorkomen om in een conflict te belanden. Het gevolg is dat je steeds vaker je eigen grens negeert en jezelf aan de kant schuift, met alle schadelijke gevolgen van dien.
Inlevingsvermogen, medeleven, schuldgevoel, schaamte, geweten of spijt? Ze zijn er simpelweg niet. Daarom kiest een narcist altijd voor zichzelf. Hij handelt louter uit eigenbelang: extreme doelen behalen, verslavingen, leugens, vreemdgaan, stiltebehandeling, kleineren, dreigen, enzovoort. Dat allemaal zonder enige schuld of schaamte.
De narcist kent geen verantwoordelijkheidsgevoel en kan niet voor anderen zorgen. Materialistische (financiële) zorg en verantwoordelijkheid zijn iets anders dan empathische zorg en verantwoordelijkheid. Een voorbeeld: een narcist kan financiële zorg dragen, maar kan niets voor je betekenen als je ziek bent.
In het begin van een liefdesrelatie is het alsof de prins op het witte paard echt bestaat. Jullie passen ogenschijnlijk perfect bij elkaar. De narcist lijkt dezelfde interesses, hobby’s en smaak als jij te hebben en toont zelf empathie. Naarmate jullie relatie intenser wordt en jullie meer (praktisch) verbonden zijn aan elkaar – denk aan samenwonen, trouwen, kinderen krijgen of zakelijk verbonden zijn – komt de ware aard van de narcist naar boven.
Het afstoten begon door jou te kleineren, jou de schuld te geven, over je grenzen heen te walsen, je te straffen als je niet aan (vaak veel te hoge) verwachtingen voldeed, te dreigen, te chanteren of je dood te zwijgen. Wanneer het de narcist beter uitkomt dat je toch blijft, start het aantrekken. Daar is hij weer: de prins op het (inmiddels besmette) witte paard! Dat patroon maakt het slachtoffer ‘verslaafd’ aan de narcist.
Op het moment dat je je afgestoten voelt, maak je een sterk gelukshormoon aan als er weer aantrekking is. Het is al een joint die een junk rookt als hij/zij zich ellendig voelt. Je verlangt sterk naar aantrekking wanneer je bent afgestoten en werkt nog harder om goed genoeg gevonden te worden door de narcist. Zo voel je je weer aangetrokken.
Het ligt nooit aan de narcist! De omgeving krijgt altijd de schuld in de schoenen geschoven. Een narcist duldt geen kritiek; daarvoor is hij/zij allergisch. Wanneer je een narcist feedback geeft, neemt hij/zij die op als een aanval en krijg je die feedback tienvoudig als een boemerang terug.
Om jou nog afhankelijker te maken, is de narcist heel negatief over jouw familie en vrienden. Niets is goed aan hen.
Door die, voor jou zo belangrijke mensen, constant af te kraken en in een negatief daglicht te plaatsen, raak je steeds verder verwijderd van de personen met wie je een fijne verbinding hebt.
Soms loopt het zo uit de hand dat het slachtoffer het contact met familie en vrienden verbreekt, waardoor er nog één persoon overblijft: de narcist.
Wil jij patronen van narcisme in relaties beter herkennen?
Vraag je je af of je te maken hebt met narcisme in je relatie of misschien wel met een relatie met een narcist? Wil je leren hoe je deze patronen niet alleen herkent, maar ook leert doorbreken?
👉Schrijf je in voor de nieuwsbrief “PauwR Thema mail: “Als liefde pijn doet” Hierin deel ik open en eerlijk over narcistische kenmerken, de gevolgen ervan in narcist relaties, herkenbare praktijkvoorbeelden én concrete handvatten die je verder helpen.
Bekijk hier de video over de online cursus 
“Doorzie narcisme in je relatie” speciaal ontwikkeld om jou te helpen inzicht en kracht terug te winnen.
Op zoek naar duidelijkheid en herkenning?
Mijn gratis checklist 7 signalen van een verwarrende relatie geeft meer inzicht
De onbewuste patronen die mensen aannemen (zoals in punt 3 en 4 aangegeven), werken als een magneet op de narcist. Zij doen namelijk niks liever dan pleasen en zorgen vanuit aangeleerde patronen, dat voelt bekend en dus vertrouwd.
Herken jij je in het type mensen dat voor een narcist aantrekkelijk is en herken jij narcisme in de liefdesrelatie?
Dan is de online cursus Doorzie narcisme in je relatie iets voor jou!
💛 Je herkent de verborgen patronen die jou in verwarring brachten.
💛 Je leert hoe je emotioneel sterker wordt en weer bij jezelf thuiskomt.
💛 Je ontdekt hoe je staande blijft in contact met een (ex-)partner met narcistische trekken.
Zet nu de eerste stap om voorgoed los te komen uit een vastgeroest en onbewust patroon dat ongezond voor je is.
De types die in je liefdesleven komen, kun je helaas niet veranderen. Je hoeft er dan ook geen tijd en energie in te stoppen. Wat je wel kan doen, is zelf de verantwoordelijkheid en het eigenaarschap nemen voor je geluk in de liefde. Zo kom jij nooit meer in aanraking met narcisme in de liefdes relatie. Je bent het immers meer dan waard!
Met mijn online cursus Doorzie narcisme in je relatie geef ik je de handvaten om jezelf volledig te bevrijden van de narcist.
In vier krachtige videolessen leer je hoe je stevig blijft staan bij verwarring, manipulatie en grensoverschrijdend gedrag. Je krijgt er een aantal extra’s bij zoals een verdiepend werkboek en oefeningen bij elke les. Als je dat wenst, krijg je extra support van mij via Whatsapp of e-mail.
Die vraag krijg ik heel vaak in mijn praktijk. Weet dat het ook voor jou mogelijk is om jezelf weerbaarder te maken.
Wanneer je de tools in handen hebt en de spelregels van een narcist steeds beter herkent, zul je weerbaarder worden. In het exclusieve 1-op-1-traject op maat leer je hoe je kunt dissociëren en je makkelijker uit een emotie of situatie kunt stappen.
De communicatie met een narcist zul je vanaf een afstandje beleven. Daardoor komen emoties veel minder bij je binnen, raken de gedragingen en uitspraken van een narcist je niet meer persoonlijk en zal de situatie veel zachter voor je aanvoelen.
Wanneer je kinderen hebt met een narcist of met iemand die narcistische eigenschappen vertoont, blijf je met hem of haar verbonden. Het is dus erg belangrijk om er op een juiste en realistische manier mee om te gaan, zonder dat jij in dienst blijft van de narcist. Vaak (hoe verdrietig ook) worden de kinderen tegen jou opgezet of ingezet door de narcist om de macht over jou te blijven behouden. Het is essentieel voor jou en vooral voor je kinderen om er een weg in te vinden die haalbaar is voor jullie allemaal.
Zoals jij al lang hebt ervaren, is het niet realistisch om van een narcist te verwachten dat hij of zij zich aan gemaakte afspraken houdt. Zo ook bij co-ouderschap met een narcist, hoewel het heel gedetailleerd in het convenant zal staan. Daarmee omgaan zonder je grenzen te overschrijden, is mogelijk. Je hoeft het niet alleen te doen; je kunt professionele hulp inschakelen, zodat je er zelf leert mee om te gaan – precies op een manier die bij je past.
Loslaten is de start van een nieuw begin; je leven waarin je zelf de regie hebt. Je maakt keuzes die bij je passen en goed voor je zijn. Je leeft en denkt niet meer voor twee. Je neemt de verantwoordelijkheid niet meer op voor het gedrag van de ander. Je zult heerlijk in vrijheid leven, wat veel verlichting brengt.
Er is geen continu gedoe meer. Alles wordt letterlijk en figuurlijk veel makkelijker en lichter. Je hoeft het niet alleen te doen. Met de juiste professionele hulp leer je sneller en op de goeie manier je ex-partner los te laten. Kies een coach of therapeut die ervaringsdeskundige is.
Zodra het contact met een narcist verbroken is, is het tijd om met jezelf aan de slag te gaan. Een relatie met een narcist heeft vaak het gevolg dat je ver van jezelf verwijderd bent geraakt. Het is tijd om te onderzoeken wat je waarden, normen, behoeftes en grenzen zijn, zodat je die kunt naleven.
Wanneer je weer jezelf mag zijn, zal dat veel innerlijke rust opleveren. Met jezelf aan de slag gaan, betekent ook dat je onderzoekt en je bewust wordt van welke onbewuste patronen een aantrekkingskracht hebben op de patronen en behoeftes van de narcist.
Pas op het moment dat er bewustwording is, is er een mogelijkheid tot verandering en verbetering. Je hoeft het niet alleen te doen. Met de juiste professionele hulp leer je sneller en op een goede manier je belemmerende patronen te zien die aantrekkelijk zijn voor een narcist. Kies een coach of therapeut die ervaringsdeskundige is.
Als je jezelf herkent in de dynamiek van narcisme in relaties, weet dan: je bent niet alleen. De verwarring, de twijfel, het verlies van je zelfvertrouwen, het zijn geen toevalstreffers. Ze zijn het gevolg van patronen die diep ingrijpen in hoe je denkt, voelt en reageert.
Het is van groot belang dat je begeleiding zoekt bij iemand die niet alleen professioneel is, maar ook écht begrijpt wat jij doormaakt. Ervaringsdeskundigheid is daarbij essentieel. Alleen dan kun je je werkelijk veilig voelen, begrepen worden en op een diep niveau herstellen.
Wil je je verder verdiepen in de achtergrond van narcistische persoonlijkheidskenmerken? Bekijk dan de heldere uitleg op de website van het Trimbos Instituut een betrouwbare bron voor informatie over psychische gezondheid.
📌 In mijn coaching werk ik vanuit zowel professionele als persoonlijke ervaring. Zodat jij stap voor stap weer terugkomt bij jezelf met kracht, helderheid en innerlijke rust.
Heb je een vraag, twijfel je over je situatie, of wil je gewoon even delen wat je bezighoudt? Voel je welkom om contact op te nemen.
Ik lees en beantwoord elke reactie persoonlijk, altijd.
